Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Tarnowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 marca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Ewa Gut

po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. w Tarnowie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa - (...)Sp. z o.o. z siedzibą w W.

przeciwko A. B.

o zapłatę

na skutek apelacji strony powodowej - (...)Sp. z o.o. z siedzibą w W.

od wyroku Sądu Rejonowego w Dąbrowie Tarnowskiej

z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I C 335/24

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz pozwanej – A. B. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) z odsetkami wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach postępowania do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, obejmujących koszty zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I Ca 26/25

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 31 marca 2025 roku

Strona powodowa (...) sp. z o.o. w W. w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu skierowanym przeciwko pozwanej A. B. domagała się zapłaty kwoty 578,59 zł wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 10.09.2024 r. do dnia zapłaty oraz dalszych odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od następujących kwot kapitału:

- od kwoty 6.368,59 zł od dnia 09.11.2023 r. do dnia 17.06.2024 r.;

- od kwoty 6.109,59 zł od dnia 18.06.2024 r. do dnia 10.07.2024 r.;

- od kwoty 4.609,81zł od dnia 11.07.2024 r. do dnia 11.07.2024 r.;

- od kwoty 3.609,81zł od dnia 12.07.2024 r. do dnia 08.08.2024 r.;

- od kwoty 2.109,81zł od dnia 08.08.2024 r. do dnia 09.09.2024 r.;

oraz kwoty 2.788,07 zł tytułem odsetek karnych i kwoty 6.113,60 zł tytułem opłat i prowizji wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od dnia 09.11.2023 r. do dnia zapłaty.

Pozwana w odpowiedzi na powyższe wniosła o oddalenie powództwa i wskazała, że dokonując wpłat w kwocie 9.241,85 zł spłaciła roszczenie w całości z uwagi na nieważność postanowień odnośnie prowizji i innych opłat dodatkowych.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Dąbrowie Tarnowskiej
w sprawie o sygn. akt I C 335/24:



w punkcie I – zasądził na rzecz (...) Sp. z o.o. w W. od pozwanej A. B. kwotę 578,59 zł wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 10.09.2024 r. do dnia zapłaty oraz dalszych odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od następujących kwot kapitału:

- od kwoty 6368,59 zł od dnia 09.11.2023 r. do dnia 17.06.2024 r.;

- od kwoty 6109,59 zł od dnia 18.06.2024 r. do dnia 10.07.2024 r.;

- od kwoty 4609,81zł od dnia 11.07.2024 r. do dnia 11.07.2024 r.;

- od kwoty 3609,81zł od dnia 12.07.2024 r. do dnia 08.08.2024 r.;

- od kwoty 2109,81zł od dnia 08.08.2024 r. do dnia 09.09.2024 r.;

oraz kwotę 1.481,17 zł tytułem odsetek karnych;



w punkcie II – oddalił powództwo w zakresie kwoty 7.420,50 zł;



w punkcie III – w pozostałym zakresie umorzył postępowanie;



w punkcie IV – zasądził od (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz pozwanej A. B. kwotę 1101 zł tytułem kosztów postępowania z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa (...) Sp. z o.o.
w W., zaskarżając go w części tj. w zakresie punktu II i III wyroku.

Strona powodowa zarzuciła Sądowi I instancji:

I.  naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na jego wynik, a mianowicie:

1.  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, skutkiem czego Sąd I instancji oparł orzeczenie na ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym i wbrew zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego,

2.  art. 232 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powód nie wywiązywał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, tj. zasadności roszczenia w zakresie kwoty prowizji, podczas gdy powód przedstawił dowody w postaci umowy pożyczki, formularza informacyjnego, potwierdzenia wypłaty środków, potwierdzenia przelewu, jak również wpłat pozwanej, na podstawie których należało stwierdzić, iż zasadność oraz wysokość roszczenia została w pełni wykazana;

II.  naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1.  art. 6 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że powód nie zadośćuczynił spoczywającemu na nim ciężarowi dowodowemu i nie wykazał zasadności i wymagalności dochodzonego roszczenia, w sytuacji gdy do pozwu powód załączył logiczne i wzajemnie uzupełniające się dowody, które jednoznacznie świadczyły o konieczności zasądzenia zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie;

2.  art. 5 ust. 6a w zw. z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu w zaskarżonym wyroku, że kwota prowizji była wygórowana i jako taka powinna była zostać wykluczona, podczas gdy
w przedmiotowej umowie pozaodsetkowe koszty pożyczki nie przekraczały granicy określonej w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim i zostały określone przez powoda w sposób prawidłowy zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim,

3.  art. 720 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie roszczenia za nieudowodnione
w zakresie kwoty całej prowizji, podczas wystąpienia przesłanek przewidzianych wskazaną regulacją.

Formułując tej treści zarzuty apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie zgodnie z żądaniem pozwu tj. zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda dalszej kwoty 8.901,67 zł, na którą składa się kwota 6.113,60 zł tytułem opłat i prowizji wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 9 listopada 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 2.788,07 zł tytułem odsetek karnych oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. W przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I.

W odpowiedzi na apelację, pozwana A. B. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem II instancji według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:

Apelacja strony powodowej okazała się niezasadna.

W pierwszej kolejności należy zasygnalizować, iż w aktualnym stanie prawnym Sąd II Instancji nie jest związany wnioskami środków odwoławczych, a te w niniejszej sprawie były sformułowane alternatywnie, gdyż strona apelująca w pierwszej kolejności domagała się zmiany orzeczenia w kierunku wskazanym w apelacji, zaś w drugiej kolejności uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. To drugie żądanie nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 386 § 2 k.p.c. Sąd II Instancji uchyla obligatoryjnie orzeczenie Sądu I Instancji w razie stwierdzenia nieważności postępowania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Natomiast w myśl § 3 powołanego przepisu, jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla orzeczenie oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Również te okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Sąd II Instancji może (fakultatywnie) uchylić orzeczenie Sądu I instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy rozpoznał istotę sprawy oddanej mu pod osąd, a mianowicie rozstrzygnął sprawę o zasądzenie kwoty pieniężnej z tytułu niespłaconej umowy pożyczki, oddalając w części powództwo. Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, m.in. dopuścił dowód z dokumentów (art. 243 ² k.p.c.), stąd też nie może być mowy o konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w całości, więc nie zachodzi i ten drugi przypadek wskazany w art. 386 § 4 k.p.c. Wobec powyższego brak jest podstaw do uchylenia orzeczenia Sądu Rejonowego i przekazywania mu sprawy do ponownego rozpoznania.

W następnej kolejności Sąd II instancji odniósł się do zarzutu skarżącej co do naruszenia przepisu prawa procesowego, tj. art. 233 k.p.c. Strona powodowa w swojej apelacji wskazywała bowiem na brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez Sąd I instancji oraz oparcie orzeczenia na ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym i wbrew zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. był skuteczny niezbędne jest wykazanie – przy użyciu argumentów jurydycznych – że sąd naruszył ustanowione w nim zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a więc że uchybił podstawowym regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów oraz że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za niewystarczające należy zaś uznać zaprezentowanie przez skarżącego stanu faktycznego wynikającego z odmiennego od Sądu I instancji przekonania o doniosłości (wadze) poszczególnych dowodów (zob. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2000 roku, III CKN 1169/99, OSNC z 2000 roku, Z. 7-8 poz. 139, wyrok SN z dnia 25 listopada 2003 roku, II CK 293/02, Lex nr 151622 oraz wyrok SN z dnia 7 stycznia 2005 roku, IV CK 387/04, Lex nr 177263). W orzecznictwie dominujący jest pogląd, iż tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2007 roku, I ACa 1053/06, LEX nr 298433).

Strona powodowa nie przytoczyła zaś żadnych argumentów mających uzasadniać jej stanowisko co do wadliwości oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Rejonowy, poprzestając jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że Sąd ten oparł się na ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym i wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. A zatem z uwagi na obdarzenie wiarygodnością wszystkich dokumentów, które strona powodowa dołączyła na potwierdzenie swego żądania i w oparciu o które Sąd I instancji ustalił stan faktyczny w sprawie, strona powodowa nie wykazała, by Sąd I instancji w tym zakresie dopuścił się jakiś uchybień. Sąd I instancji ustalając stan faktyczny sprawy oraz konstruując wywód prawny, bazował na tych dokumentach, które uznał za wiarygodne. Nie sposób więc czynić jakiegokolwiek zarzutu Sądowi I instancji w tym zakresie. Stan faktyczny sprawy, co istotne wynikający wyłącznie z dokumentów, które przedłożyła strona powodowa, a które Sąd Rejonowy uznał za w pełni wiarygodne, został więc ustalony prawidłowo i zgodnie z zasadami logicznego rozumowania. Zarzut strony powodowej jest więc zupełnie niezrozumiały, a bynajmniej nie został w żaden sposób wyjaśniony i uargumentowany przez apelującą. W uzasadnieniu przedłożonej apelacji skarżąca w gruncie rzeczy opierała zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. na braku wykazania przez pozwaną, że kwota pożyczki była zawyżona. Tak sformułowany zarzut w gruncie rzeczy nie dotyczył kwestii naruszenia prawa procesowego, lecz odnosił się stricte do oceny roszczenia przez pryzmat przepisów prawa materialnego. Zarzut ten zostanie więc omówiony w dalszej części uzasadnienia, na etapie oceny zarzutów wymierzonych w podstawy materialne roszczenia.

Dalej apelująca zarzucała naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 232 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powód nie wywiązywał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne. W korelacji z tym przepisem pozostaje również kolejny zarzut zgłoszony w ramach naruszenia przepisów prawa materialnego tj. zgłoszony przez skarżącą zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że powód nie zadośćuczynił spoczywającemu na nim ciężarowi dowodowemu i nie wykazał zasadności i wymagalności dochodzonego roszczenia.

W tym miejscu powołać należy nierozłączną z procesem cywilnym zasadę rozkładu ciężaru dowodu. W myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Natomiast zgodnie z art. 232 zd. 1 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Z problematyką dowodu wiąże się zagadnienie ciężaru dowodu, unormowane w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., a obejmujące ciężar twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności, które w świetle art. 227 k.p.c. mogą stanowić przedmiot dowodu. W zależności od rozstrzyganych w postępowaniu kwestii faktycznych i prawnych lub unormowań szczególnych ciężar dowodu może spoczywać na różnych stronach procesowych. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik (por. uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego: z dnia 29 września 2005 r., III CK 11/05, LEX nr 187030; z dnia 22 listopada 2001 r., I PKN 660/00, OSNP 2003/20/487 oraz z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Tym samym to strony, a nie sąd, powinny przedstawiać materiał pozwalający poczynić ustalenia faktyczne, z których wywodzą skutki prawne. Sąd nie jest odpowiedzialny za wynik procesu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., II UKN 244/98, LEX nr 37699), jak również nie jest jego rzeczą zarządzanie dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, sąd nie jest też zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, LEX nr 29440). Jeżeli zatem strona w postępowaniu nie przedstawiła wystarczających dowodów, które prowadziłyby do wykazania jej twierdzeń, to Sąd rozpoznający sprawę nie może „domyślać się” czy okoliczności wskazywane przez stronę w rzeczywistości wystąpiły, a reprezentowane przez nią twierdzenia są zgodne z prawdą. Takie bowiem działanie Sądu spowodowałoby bowiem naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., a to swobodnej oceny dowodów i zasad logicznego rozumowania, co w konsekwencji doprowadziłoby do dokonania błędnych i sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń, które stałyby się podstawą subsumcji, a następnie wyrokowania.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie powód nie sprostał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że Sąd Rejonowy w żaden sposób nie kwestionował, zawarcia przez strony umowy pożyczki, wypłaty na rzecz pozwanej kwoty pożyczki, przystąpienia przez pozwaną do spłaty należności poprzez dokonanie częściowej zapłaty kapitału i odsetek, a także złożenia pozwanej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Kwestia natomiast zasadności roszczenia w zakresie kwoty prowizji, na który to zarzut powołuje się apelująca w gruncie rzeczy nie dotyczy naruszenia przepisów prawa procesowego, a jest powiązana z oceną materialnoprawną roszczenia w zakresie prowizji i zanegowania przez Sąd Rejonowy jej wysokości. W ustaleniach faktycznych Sąd I instancji nie neguje bowiem lecz ustala, że w umowie zastrzeżono prowizję w kwocie 6.113,60 zł. Ocena zaś wysokości takiej dodatkowej opłaty winna zostać dokonana na gruncie przepisów prawa materialnego, co też słusznie czyni Sąd Rejonowy. Zważywszy na powyższe Sąd Rejonowy nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów art. 232 k.p.c. ani też art. 6 k.c., a bynajmniej apelująca tego nie wykazała.

Odnosząc się do zarzutów apelacyjnych skierowanych przeciwko podstawie materialnoprawnej rozpoznawanego roszczenia, podnieść należy, iż kwestią zasadniczą
w niniejszej sprawie było ustalenie wzajemnej relacji przepisów ustawy
z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (t. jed. Dz.U. z 2024 r. poz. 1497) oraz przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących kontroli postanowień umów zawartych
z konsumentami. Łącząca strony umowa pożyczki spełnia bowiem definicję umowy o kredyt konsumencki w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim. Niekwestionowanym było, że pozwana zawarła w dniu 2 marca 2022 r. ramową umowę pożyczki nr (...), jako konsument (art. 22 ^{( 1)} k.c.), a spór koncentrował się w istocie na zagadnieniu, czy poszczególne postanowienia umowy pożyczki ustalające wysokość prowizji na kwotę 6.113,60 zł (potwierdzenie wypłaty pożyczki – k. 25) stanowią klauzule niedozwolone w rozumieniu art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c.

Na wstępie trzeba zauważyć, że ustawa o kredycie konsumenckim stanowi implementację do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG. Umowa przedsiębiorcy świadczącego usługi finansowe z konsumentem, której postanowienia wypełniają definicję art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim, powinna w pierwszej kolejności spełniać warunki zgodności z postanowieniami tej ustawy, w tym zwłaszcza w zakresie maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu z art. 36a ust. 1 i 2 tej ustawy.

Ustawodawca na gruncie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim przewidział możliwość obciążenia konsumenta kosztami związanymi z udzieleniem pożyczki, albowiem zgodnie z art. 5 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim, na całkowity koszt kredytu składają się wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy, jednak – wbrew stanowisku apelującego – sama dopuszczalność obciążenia pożyczkobiorcy dodatkowymi opłatami za udzielenie pożyczki nie oznacza jeszcze, że opłata ta może być ustalona przez pożyczkodawcę w sposób całkowicie dowolny i oderwany od kosztów, jakie pożyczkodawca faktycznie poniósł w związku z udzieleniem konsumentowi pożyczki. Koszty te bowiem muszą być w okolicznościach sprawy zawsze odpowiednio uzasadnione. Sąd Odwoławczy wskazuje, że chociaż w świetle art. 5 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim dozwolone jest zastrzeżenie przez przedsiębiorcę dodatkowych opłat, w tym prowizji, opłaty administracyjnej lub innych opłat, które są składnikiem „całkowitego kosztu kredytu”, to
w rozpatrywanym przypadku, jeżeli chodzi o kwotę 6.113,60 zł tytułem prowizji, niewątpliwie została ona ustalona na bardzo wysokim poziomie, jeśli porównać ją do świadczonej w zamian przez pożyczkodawcę na rzecz pożyczkobiorcy świadczenia i czasokresu, na jaki została udzielona pożyczka. Biorąc pod uwagę wartość kapitału pożyczki w wysokości 8.000,00 zł, nie znajdowało racjonalnego uzasadnienia ustalenie tak wysokiego kosztu pozaodsetkowego pożyczki (ponad 76 % kwoty pożyczki), a w każdym razie strona powodowa tego nie wykazała. Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że ww. koszty pozaodsetkowe ustalone na poziomie 6.113,60 zł, wynoszą ponad 76 % wartości udostępnionego kapitału (8.000,00 zł), a pożyczkodawca nie wykazał, jakie koszty udzielenia pożyczki za wskazanymi opłatami się kryją. Należy wskazać, że prowizja winna pokrywać ewentualne koszty obsługi pożyczki, a zatem nie ma podstaw by zastrzegać dodatkowe opłaty pozaodsetkowe, pokrywające się de facto z ewentualnym zakresem podjętych przez pożyczkobiorcę czynności. Trzeba mieć uwadze, że pożyczkodawca w żaden sposób nie wyjaśnił, co składa się na tę kwotę kosztów pozaodsetkowych i jakie czynności podejmowane w wykonaniu umowy pożyczki mają być dzięki pobraniu tej kwoty pokryte, przy czym wiadomym jest jedynie, że są to czynności związane z obsługą kredytu. Należy więc dojść do konkluzji, że – tak jak to ocenił Sąd I instancji – w rzeczywistości koszty pozaodsetkowe na poziomie 6.113,60 zł nie znajdują żadnego uzasadnienia w zawartej przez strony umowie, a pozwana nie powinna była zostać w żadnym stopniu nimi obciążona.

Wbrew zarzutowi apelującej, Sąd I instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Przepis ten określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, w tym m.in. prowizji czy opłaty administracyjnej. Jednakże ustalenie w umowie wysokości kosztów pozaodsetkowych (a w gruncie rzeczy prowizji na rzecz pożyczkodawcy), które mieszczą się w granicach, o których mowa w art. 36a ust. 1 i ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, nie wyłącza kontroli przedmiotowych postanowień umownych określających wysokość tych kosztów w aspekcie ich zgodności
z innymi przepisami prawa materialnego, w tym m.in. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. W ocenie Sądu Okręgowego - wbrew zawartemu w apelacji zarzutowi naruszenia art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim - przepis art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim w żadnym razie nie daje podstaw do takiego stanowiska jakie zostało przedstawione w środku odwoławczym. Słusznie bowiem w orzecznictwie sądów powszechnych zwrócono uwagę, iż istotą wprowadzenia regulacji art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim była ochrona kredytobiorców przed nadmiernym obciążeniem ich kosztami udzielenia pożyczki przez firmy pożyczkowe, a nie przyznanie pożyczkodawcy uprawnienia do naliczania opłat za udzielenie pożyczek w maksymalnej kwocie bez względu na to, czy poniósł on jakiekolwiek koszty w związku z zawarciem umowy pożyczki, czy też ich nie poniósł. O ile nie można wykluczyć, że w związku z okolicznościami zawarcia danej umowy pożyczki usprawiedliwionym mogłoby być obciążenie pożyczkobiorcy maksymalnymi kosztami zawarcia kredytu, określonymi wedle wzoru ustalonego w art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, to jednak zasadność obciążenia pożyczkobiorcy taką opłatą musi być każdorazowo podyktowana ściśle określonymi kosztami i względami związanymi z procesem zawarcia konkretnej umowy pożyczki (np. wysokością kosztów utrzymania biura, w którym została zawarta umowa, kosztami dojazdu do klienta, itp.). Tak więc okoliczność ustalenia w konkretnej umowie maksymalnego limitu kosztów pozaodsetkowych nie wyłącza kontroli postanowień wzorca umowy, które odnoszą się do takich kosztów pod kątem skuteczności ich inkorporacji do stosunku prawnego oraz pod względem ich abuzywności (por. T. Czech: Komentarz do art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, 2017). Przepis art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim wskazuje wprawdzie górną granicę kosztów pozaodsetkowych, jakimi można obciążyć konsumenta, jednakże sama wysokość tych kosztów (poniżej ustawowej górnej granicy) musi być poddana ocenie, czy to
z punktu widzenia przepisów art. 58 § 2 k.c., czy też przepisu art. 385 ^{( 1)} k.c. Z całą pewnością art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie jest przepisem szczególnym, który wyłączałby stosowanie 385 ^{( 1)} i nast. k.c. – omawiane przepisy kreują natomiast dwa niezależne od siebie wzorce kontroli zgodności z prawem postanowień umownych. Innymi słowy, postanowienia umowne dotyczące wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu muszą spełniać zarówno wymóg z art. 36a ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, jak i nie mogą stanowić postanowień niedozwolonych w rozumieniu 385 ^{( 1) ( )} i nast. k.c. Taka wykładnia art. 36a ust. 1 i ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim - zdaniem Sądu Okręgowego - jest prawidłowa.

Za prawidłowością powyższego wnioskowania przemawia również stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w wyroku z dnia 26 marca 2020 r. (C-779/18, Legalis nr 2300127) stwierdził, że artykuł 1 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że z zakresu stosowania tej dyrektywy nie jest wyłączony warunek umowny, w którym ustala się całkowite pozaodsetkowe koszty kredytu z poszanowaniem maksymalnego pułapu przewidzianego w przepisie krajowym, niekoniecznie biorąc przy tym pod uwagę rzeczywiście ponoszone koszty. Trybunał orzekł, że sąd krajowy powinien mieć na uwadze okoliczność, iż w świetle – w szczególności – celu wskazanej dyrektywy, polegającego na ochronie konsumentów przed nieuczciwymi warunkami występującymi w umowach zawieranych przez konsumentów z przedsiębiorcami, wyjątek ustanowiony w art. 1 ust. 2 tej dyrektywy podlega wykładni ścisłej. Przepis krajowy (art. 36a u.k.k.) sam w sobie nie określa praw i obowiązków stron umowy, lecz poprzestaje na ograniczeniu ich swobody ustalenia pozaodsetkowych kosztów kredytu powyżej pewnego poziomu – a zatem w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy sprawdził, czy takie ustalenie ma ewentualnie nieuczciwy charakter poniżej określonego prawnie pułapu. Podobnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wypowiedział się w wyroku z dnia 3 września 2020 r., stwierdzając że artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 zmienionej dyrektywą 2011/83 należy interpretować w ten sposób, że warunek umowny dotyczący pozaodsetkowych kosztów kredytu, który określa ten koszt poniżej ustawowego pułapu i który przenosi na konsumenta koszty działalności gospodarczej kredytodawcy, może powodować znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw
i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, gdy obciąża konsumenta kosztami nieproporcjonalnymi w stosunku do świadczeń i do kwoty otrzymanego kredytu, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego (C-84/19, Legalis nr 2467899). W kwestii tej na gruncie powołanych wyżej przepisów polskiego prawa wypowiedział się także Sąd Najwyższy, aprobując możliwość kontroli umowy z wykorzystaniem art. 385 ^{( 1)} k.c. nawet, jeżeli jej postanowienia nie naruszają regulacji art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim (por. uchwała z dnia 26 października 2021 r., III CZP 42/20; uchwała z dnia 27 października 2021 r., III CZP 43/20).

Stwierdzając więc dopuszczalność badania przez sąd – pod kątem art. 385 ¹ k.c. – postanowień umowy określających tzw. pozaodsetkowe koszty kredytu, należało również podzielić wyniki tej analizy przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że prawidłowe zastosowanie przepisu art. 385 ¹ k.c. wymaga przede wszystkim ustalenia zakresu pojęcia „świadczenia głównego” oraz wyjaśnienia, kiedy można stwierdzić, że postanowienie określa świadczenie główne. Z ugruntowanej już wypowiedzi judykatury jasno wynika, że za postanowienia objęte zakresem pojęcia głównego przedmiotu umowy należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę. Chodzi tu o postanowienia bezpośrednio określające główne świadczenia, a nie o postanowienia dotyczące, czy też związane z głównymi świadczeniami. Pojęcie „główne świadczenia stron” należy interpretować w nawiązaniu do pojęcia elementów umowy przedmiotowo istotnych (essentialia negotii) (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2014 r., VI ACa 1828/13, LEX nr 1527305). W judykaturze zwrócono uwagę na to, że zasięg pojęcia „świadczenie główne” musi być zawsze ustalany in casu, z uwzględnieniem wszystkich postanowień oraz celu zawieranej umowy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie wszystkim świadczeniom, objętym umową, można przypisać walor głównych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., I CSK 49/12, OSNC 2013 Nr 6 , poz. 76 i LEX nr 1284693).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoich kolejnych orzeczeniach (por. zwłaszcza wyroki z dnia 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai, pkt 49-50, z dnia 26 lutego 2015 r., C 143/13, Matei, pkt 54, z dnia 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove, pkt 33, z dnia 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in., pkt 35-36, z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-621/17, Gyula Kiss przeciwko CIB Bank Zrt., Emilowi Kissowi, Gyuláné Kiss, pkt 32 dnia 16 lipca 2020 r. w połączonych sprawach C-224/19 i C-259/19, CY przeciwko Caixabank SA oraz LG, PK przeciwko Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA, pkt 62) stwierdził, że jeżeli chodzi o klauzule, które dotyczą płatności należnych od konsumenta innych niż spłata pożyczki kapitałowej i odsetek, tj. dodatkowej usługi pod nazwą prowizji, to do sądu należy dokonanie oceny z uwzględnieniem charakteru, postanowień i ogólnej systematyki rozpatrywanej w postępowaniu umowy o kredyt, a także kontekstu faktycznego i prawnego, w jaki wpisuje się ta umowa, czy rozpatrywane warunki odnoszą się do świadczeń, które stanowią zasadniczy element tej umowy, a w szczególności do obowiązku zwrotu przez dłużnika kwoty oddanej do jego dyspozycji przez kredytodawcę. Zaznaczył jednak zarazem, że „można zakwalifikować jako stanowiące główny przedmiot umowy jasne i zrozumiałe warunki” i że wymaganie przejrzystości należy rozumieć w sposób rozszerzający, to znaczy w ten sposób, iż wymaga ono nie tylko, aby dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, lecz by konsument ten był również w stanie ocenić, na podstawie precyzyjnych i zrozumiałych kryteriów, konsekwencje ekonomiczne dla niego. Dlatego też w celu dokonania oceny, czy rozpatrywane klauzule wchodzą w zakres głównego przedmiotu umowy, do sądu należy ustalenie, czy w świetle całokształtu istotnych okoliczności faktycznych, w tym reklamy i informacji dostarczonych w ramach negocjacji umowy kredytu, a także, bardziej ogólnie, wszystkich warunków umowy kredytu konsumenckiego podpisanego przez pożyczkobiorcę, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł nie tylko z łatwością zapoznać się z kwotami należnymi tytułem „prowizji”, ale także oszacować potencjalnie dla niego istotne konsekwencje ekonomiczne. W tym kontekście Trybunał stwierdził, że wprawdzie przedsiębiorca nie jest zobowiązany do wyszczególnienia charakteru każdej usługi świadczonej w zamian za koszty, które obciążają konsumenta na podstawie postanowień umowy, takie jak „prowizja”, jednak, aby spełnić wymóg przejrzystości, musi zaistnieć sytuacja, w której charakter faktycznie świadczonych usług da się w sposób racjonalny zrozumieć lub wywieść z całej umowy. Ponadto konsument musi być w stanie sprawdzić, czy te różne koszty lub usługi, za które stanowią one zapłatę, nie nakładają się na siebie.

Mając na uwadze powyższe oraz ostatnie poglądy Sądu Najwyższego w tym zakresie, w tym zawarte w uchwale z dnia 27 października 2021 r., III CZP 43/20, a także w uchwale z dnia 26 października 2021 r., III CZP 42/20, MoP 2021/24/1283, należy przyjąć, że wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c.

W konkluzji należy zatem stwierdzić, że zapłata przez pozwaną kosztów pozaodsetkowych nie stanowi głównego świadczenia w tej umowie w rozumieniu art. 385 ¹ k.c., gdyż jest nim całkowita kwota pożyczki wynosząca – w tym przypadku 8.000,00 zł. Koszty pozaodsetkowe stanowiące w gruncie rzeczy dla pożyczkodawcy prowizję od udzielonego kredytu i w żaden sposób nie dookreślone nie stanowią ceny, czy wynagrodzenia za udostępnienie na określony czas środków pieniężnych, gdyż taką funkcję pełnią w tym przypadku odsetki, które strony umowy również ustaliły i określiły w treści umowy.

Z kolei „dobre obyczaje” określone w art. 385 ¹ k.c. są w zasadzie równoważnikiem pojęciowym „zasad współżycia społecznego”, jako że zgodnie z utrwaloną judykaturą do zasad tych zalicza się pozaprawne reguły postępowania, niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka (por. wyrok SN z dnia 8 stycznia 2003 roku, II CKN 1097/00, OSNC 2004 , Z. 4, poz. 55 i wyrok SN z dnia 8 czerwca 2004 roku, I CK 635/03). W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się w informowaniu o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równorzędnego partnera umowy (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 roku, VI ACa 262/11). Przez działanie wbrew dobrym obyczajom należy rozumieć działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Działania te potocznie określa się jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające od przyjętych standardów postępowania.

„Rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza natomiast nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (zob. wyroki SN: z dnia 13 lipca 2005 roku, I CK 832/04, Biul. SN 2005, Nr 11, poz. 13 oraz z dnia 3 lutego 2006 roku, I CK 297/05, Biul. SN 2006, Nr 5-6, poz. 12). Rażące naruszenie interesów konsumenta zazwyczaj stanowi naruszenie dobrych obyczajów; nie zawsze jednak zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco narusza te interesy (zob. wyrok SN z dnia 13 października 2010 roku, I CSK 694/09, nie publ.).

Klauzula generalna wyrażona w art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. uzupełniona została listą niedozwolonych postanowień umownych zamieszczoną w art. 385 ^{( 3)} k.c. Obejmuje ona najczęściej spotykane w praktyce klauzule uznane za sprzeczne z dobrymi obyczajami, zarazem rażąco naruszające interesy konsumenta. Ich wspólną cechą jest nierównomierne rozłożenie praw, obowiązków lub ryzyka między stronami, prowadzące do zachwiania równowagi kontraktowej. Są to takie klauzule, które jedną ze stron (konsumenta) z góry, w oderwaniu od konkretnych okoliczności, stawiają w gorszym położeniu. Wyliczenie to ma charakter niepełny, przykładowy i pomocniczy. Funkcja jego polega na tym, iż zastosowanie we wzorcu umowy postanowień odpowiadających wskazanym w katalogu znacząco ułatwić ma wykazanie, że spełniają one przesłanki niedozwolonych postanowień umownych objętych klauzulą generalną z art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. W razie wątpliwości ciężar dowodu, że dane postanowienia nie spełniają przesłanek klauzuli generalnej spoczywa na przedsiębiorcy - art. 385 ^{( 1)} § 4 k.c. (por. wyrok SO – SOKiK w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 roku, XVII AmC 149/10). Ocena rzetelności określonego postanowienia wymaga rozważenia indywidualnego rozkładu obciążeń, kosztów i ryzyka, jakie wiąże się z przyjętymi rozwiązaniami oraz zbadania jak wyglądałyby prawa lub obowiązki konsumenta w sytuacji, w której postanowienie to nie zostałoby zastrzeżone.

Na koniec w zakresie rozważań co do art. 385 ¹ k.c. należy wskazać, że w rozumieniu przepisu art. 385 ¹ § 3 k.c. za nieuzgodnione indywidualnie uważa się te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 385 ¹ § 4 k.c.).

W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie zatem, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy oceniając dopuszczalność obciążenia pozwanej przez pożyczkodawcę kwotą kosztów pozaodsetkowych w wysokości 6.113,60 zł, odwołał się do treści art. 385 ¹ § 1 k.c. Nie można mieć wątpliwości, że poprzez wprowadzenie do umowy określonych postanowień, kreujących dla strony powodowej prawo do uzyskania świadczenia nieproporcjonalnie wysokiego w stosunku do świadczenia, do którego sama była zobowiązana, doszło do zaburzenia równowagi obciążeń stron umowy pożyczki z dnia 2 marca 2022 r. Podmiot występujący jako pożyczkodawca, a jednocześnie przedsiębiorca, narzucił podmiotowi oznaczonemu jako pożyczkobiorca, a jednocześnie konsumentowi wszystkie warunki umowy (w tym także i te dotyczące kosztów pozaodsetkowych ustalonych od udzielonej pożyczki), nie pozostawiając mu praktycznie żadnego wyboru. Ustalone koszty pozaodsetkowe pod którymi kryje się tak naprawdę ukryta prowizja, dalece przekraczają pojęcie ekwiwalentności świadczeń. Zakres ustalonych kosztów i opłat związanych z obsługą pożyczki, determinujący ich wysokość, powinien zostać przedstawiony w umowie w taki sposób, aby w świetle doświadczenia życiowego oraz logiki nie budził żadnych wątpliwości co do uzasadnienia faktycznego ich poniesienia w tak dużym rozmiarze. Profil działalności przedsiębiorcy, sprowadzający się do udzielania pożyczek, powinien być dla niego opłacalny, jednakże nie może prowadzić do przerzucania na konsumenta kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i rażącego naruszenia jego interesów. Poszczególne czynności obsługowe
o charakterze administracyjno-zarządzającym muszą być wycenione realnie, w oparciu
o rzeczywiście ponoszone koszty (por. wyrok SA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 roku, VI ACa 1526/12, LEX nr 1331152). Wykluczone jest zatem ustalanie opłat w oderwaniu od rzeczywiście poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów. Należy pamiętać, że działalność administracyjna, czy też informacyjna jest zwykłą częścią działalności przedsiębiorcy, a koszty tej działalności to właśnie koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Żadne względy nie usprawiedliwiały więc tego, aby wysokość kosztów pozaodsetkowych ustalonych na poziomie 6.113,60 zł, w przypadku pożyczki kwoty kapitały 8.000,00 zł na okres 30 miesięcy wynosiła aż 76 % kwoty udostępnionego kapitału. Wg Sądu II instancji, w przedmiotowej sprawie strona powodowa nadmiernie (nieproporcjonalnie do własnego obciążenia i ryzyka) zawyżyła pozaodsetkowe koszty kredytu, traktując je w istocie jako źródło łatwego i szybkiego zarobkowania, a ich zastrzeżenie w takim rozmiarze nie miało żadnego uzasadnienia w rzeczywistej wysokości kosztów ponoszonych za takie czynności.

W konsekwencji, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania – tak jak to prawidłowo przyjął Sąd I instancji – że obciążenie pożyczkobiorczyni dodatkową kwotą kosztów pozaodsetkowych w wysokości aż 76 % kwoty pożyczki, tj. kwotą 6.113,60 zł nie znajduje w niniejszej sprawie uzasadnienia, gdyż tak ukształtowane koszty pozaodsetkowe są rażąco wygórowane. Do uznania poprawności takiego wniosku wystarczy samo doświadczenie życiowe i logika, które podpowiadają, że racjonalnie działający przedsiębiorca nie ponosiłby kosztów na tak wygórowanym poziomie. Gdyby natomiast je ponosił – należycie by je uzasadnił. Zastrzeganie dla siebie przez przedsiębiorcę bardzo wysokich świadczeń obciążających konsumenta, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, zasadą ekwiwalentności świadczeń stron, rzetelnością kupiecką i normalnym zyskiem uczciwie prowadzącego interes przedsiębiorcy. Nie uzasadnia jej również ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że wbrew zarzutom apelacji przepis art. 385 ¹ § 1 k.c. w niniejszej sprawie został przez Sąd Rejonowy prawidłowo zastosowany. Sąd Rejonowy zasadnie przyjął więc, że obciążenie pozwanej nieuzasadnionymi kosztami pozaodsetkowymi w wysokości 6.113,60 zł, przy jednoczesnym wypłaceniu do jej dyspozycji z tytułu umowy pożyczki kwoty 8.000,00 zł, kształtowało jej obowiązki niezgodnie z dobrymi obyczajami, nadto naruszało rażąco interesy pozwanej jako konsumenta, dlatego też wymienione postanowienie umowne w zakresie dodatkowych kosztów pozaodsetkowych, stanowiących dla pozwanej dodatkową prowizję, a ustalone na poziomie 6.113,60 zł nie były dlań wiążące (jako bezskuteczne).

Z uwagi na powyższe, za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia art. 720 k.c., gdyż wykazane zostały w sprawie prawidłowo przesłanki zakwestionowania prowizji jako świadczenia nienależnego stronie powodowej, a rozważań w tym zakresie nie ma potrzeby po raz kolejny powielać.

Należy zatem stwierdzić, że wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą w środku odwoławczym nie okazały się trafne i nie prowadziły z przyczyn przez apelującą podnoszonych do zmiany wydanego przez Sąd Rejonowy orzeczenia.

Słusznie Sąd Rejonowy dokonując merytorycznej analizy roszczenia strony powodowej uznał, że na dzień orzekania umowa pożyczki z dnia 2 marca 2022 r. o numerze (...), uległa rozwiązaniu przez upływ terminu w tej umowie przez strony ustalony. Zastrzeżono bowiem, że ostatnia rata pożyczki płatna będzie do 3 września 2024 r., co wynika z potwierdzenia zapłaty pożyczki (k. 25) oraz formularza informacyjnego (k. 26). Jak strony ustaliły pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki w 30 ratach. Na dzień orzekania przez Sąd Odwoławczy tj. 31 marca 2025 r., jak również na dzień orzekania przez Sąd I instancji, tj. 4 grudnia 2024 r., wiążąca strony umowa pożyczki z dnia 2 marca 2022 r. uległa już rozwiązaniu wskutek upływu terminu na jaki była zawarta. Skoro więc strony umowy pożyczki o numerze (...) z dnia 2 marca 2022 r. nie łączy już stosunek zobowiązaniowy, to pozwana winna zwrócić stronie powodowej wszystko to co pożyczkodawca świadczył jej w wykonaniu umowy i spłacić całość zobowiązania na rzecz apelującej z pominięciem postanowień, które Sąd uznał za niedozwolone (art. 385 ¹ § 1 i § 2 k.c.). Umowa łącząca strony rozwiązała się przez sam fakt upływu terminu jej obowiązywania, a więc stronie powodowej należy się zwrot środków przekazanych pozwanej z odliczeniem świadczenia w postaci kosztów pozaodsetkowych z uwagi na uznanie je za abuzywne. Taką też kwotę słusznie zasądził na rzecz strony powodowej Sąd Rejonowy w punkcie I wyroku. Trafnie także, Sąd I instancji uznając postanowienie o wysokości naliczonej opłaty za udzielenie pożyczki jako niewiążące pozwanej, pomniejszył przewidzianą w umowie pożyczki kwotę do spłaty o tę właśnie bezpodstawnie naliczoną kwotę oraz pomniejszył też należne stronie powodowej odsetki karne, gdyż – jak słusznie wskazał sąd w uzasadnieniu wydanego wyroku – po wyeliminowaniu uznanej za abuzywną prowizji, odsetki te musiały być naliczane od kwoty 6368,60 zł, a nie od kwoty 12482 zł. Z tych też względów Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił żądanie strony powodowej w pozostałym zakresie, z uwzględnieniem że strona powodowa ograniczyła żądanie pozwu o kwotę wpłaty dokonanej przez pozwana w wysokości 1.531,22 zł, co znalazło wyraz w pkt III wyroku Sądu Rejonowego.

Zważywszy na powyższe apelacja strony powodowej podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania przed Sądem II instancji orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. W związku z tym, że pozwana poniosła koszty wynagrodzenia pełnomocnika w osobie radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 900 zł (§ 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) to taką też kwotę zasądzono na rzecz pozwanej w punkcie 2 wyroku. O odsetkach od kosztów zasądzonych w toku postępowania przed Sądem II instancji, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ^{( 1)} k.p.c.

Przewodniczący: